Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2015
Μεθοδολογία ανάλυσης αδίδακτου κειμένου
Όταν πρέπει να αναλύσουμε ένα αδίδακτο θέμα στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών, πρέπει να ακολουθήσουμε τα εξής βήματα:
Αρχικά, παρατηρούμε στην υποσημείωση που παρατίθεται στο τέλος του κειμένου, το όνομα του συγγραφέα και του έργου, καθώς και ποιες παράγραφοι ή σελίδες ή κεφάλαια του συγκεκριμένου έργου μας παρατίθενται.
Π. χ.: Ισοκράτους, Ευαγόρας 65-66. Πρόκειται για τον ρητορικό λόγο του Ισοκράτη με τίτλο Ευαγόρας και απ’ αυτόν έχουν παρατεθεί οι παράγραφοι 65 και 66.
Προσπαθούμε να καταλάβουμε κάποια πράγματα για το κείμενο ούτως ώστε να διαμορφώσουμε κάποια εικόνα για το γενικότερο νόημα, τι δηλαδή περίπου θα διαβάσουμε.
Π. χ.: Εάν δούμε την παραπομπή «Θουκυδίδου, Ιστορίαι 6.1-3», ξέρουμε ότι πρόκειται για το ιστορικό έργο του Θουκυδίδη (βιβλίο 6, παράγραφοι 1-3), άρα θα διαβάσουμε πράγματα σχετικά με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο.
Στη συνέχεια, διαβάζουμε όλο το κείμενο μία φορά και καθώς το διαβάζουμε προσπαθούμε να εντοπίσουμε κάτι, ο,τιδήποτε μας διευκολύνει, όπως για παράδειγμα τα ρήματα ή τα πρόσωπα ή τους συνδέσμους που μπορεί να εισαγάγουν εξαρτημένες (δευτερεύουσες) προτάσεις.
Μετά, διαβάζουμε κάθε μία περίοδο ή ημιπερίοδο (από τελεία σε τελεία ή άνω τελεία) ξεχωριστά. Κανονικά, προσπαθούμε να εντοπίσουμε πόσα νοήματα υπάρχουν στην εκάστοτε περίοδο και ποια από αυτά έχουν ρηματική πραγμάτωση, εκφράζονται δηλαδή με ρήμα. Εάν δε μας διευκολύνει, μπορούμε καλύτερα να βρούμε απευθείας τα ρήματα. Όσα ρήματα έχουμε, συνήθως τόσες θα είναι και οι προτάσεις μας. Ωστόσο, μπορεί να έχουμε και μία πρόταση επιπλέον σε περίπτωση που είναι απαρεμφατική (συμπερασματική: ώστε + απαρέμφατο ή χρονική: πρίν +απαρέμφατο). Άρα, όσα ρήματα έχουμε, τουλάχιστον τόσες προτάσεις θα έχουμε.
Ύστερα, εντοπίζουμε τους συνδέσμους που εισάγουν εξαρτημένες προτάσεις και κάνουμε τον χωρισμό των προτάσεων, Η στίξη μας βοηθάει! Χαρακτηρίζουμε τις προτάσεις (είδος εξαρτημένων).
Μετά, κάνουμε διεξοδική σύνταξη σε κάθε πρόταση.
Αφού έχουμε βρει το ρήμα, ρωτάμε το «ποιος» για να βρούμε το υποκείμενο, το οποίο μπορεί να εννοείται και το καταλαβαίνουμε από την κατάληξη του ρήματος (εννοούμενο υποκείμενο) ή να είναι η οποιαδήποτε ονομαστική υπάρχει στο κείμενο.
Εάν έχουμε απρόσωπη έκφραση ή απρόσωπο ρήμα , τότε το υποκείμενο θα είναι πάντοτε απαρέμφατο (τελικό [μετάφραση με το να] ή ειδικό [μετάφραση με το ότι]).
Μετά ρωτάμε το «τι», για να βρούμε το αντικείμενο του ρήματος, το οποίο θα βρίσκεται ως επί το πλείστον σε πτώση αιτιατική. Εάν το ρήμα παίρνει αντικείμενα σε δύο διαφορετικές πτώσεις, είναι δηλαδή δίπτωτο, τότε για να εντοπίσουμε αυτά τα αντικείμενα, χρησιμοποιούμε τη φράση «σε κάποιον κάτι» (π. χ.: «γράφω σε κάποιον κάτι») ή «από κάποιον κάτι» (π. χ. «παίρνω από κάποιον κάτι»). Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, το ένα αντικείμενο είναι άμεσο και το άλλο έμμεσο. Άμεσο είναι αυτό που βρίσκεται σε αιτιατική.
Εάν το αντικείμενο έχει την ίδια ρίζα με το ρήμα (π. χ.: νοσει νόσον), τότε έχουμε το λεγόμενο σύστοιχο αντικείμενο. Το σύστοιχο αντικείμενο, μπορεί να είναι και επίθετο σε ουδέτερο πληθυντικού.
Μπορεί να έχω ως αντικείμενο απαρέμφατο (αναφέρω το είδος του). Τότε, εντοπίζω και το υποκείμενο του απαρεμφάτου ρωτώντας «ποιος» όπως κάναμε και με το ρήμα (ταυτοπροσωπία – ετεροπροσωπία) και το αντικείμενό του ρωτώντας «τι».
Εάν έχω συνδετικό ρήμα, τότε θα υπάρχει κατηγορούμενο ή γενική κατηγορηματική.
Τα ρήματα που δηλώνουν κίνηση, αλλά και άλλα μπορεί να μη δέχονται αντικείμενο (αμετάβατα ρήματα).
Αφού έχω εντοπίσει τους βασικούς όρους της κάθε πρότασης, δηλαδή το ρήμα και τους προσδιορισμούς του (κατηγόρημα), εντοπίζουμε του υπόλοιπους προσδιορισμούς, όπως:
Ομοιόπτωτοι ονοματικοί προσδιορισμοί (παράθεση, επεξήγηση, επιθετικός και κατηγορηματικός προσδιορισμός)
Ετερόπτωτοι προσδιορισμοί (οι πλάγιες πτώσεις, η γενική, η δοτική και η αιτιατική ανάλογα με το τι δηλώνει η κάθε μία).
Εμπρόθετοι ή απρόθετοι επιρρηματικοί προσδιορισμοί που δηλώνουν διάφορες επιρρηματικές σχέσεις.
Μετοχές (αναφέρω το είδος [επιθετική, κατηγορηματική, επιρρηματική και τι σχέση δηλώνει], εάν είναι συνημμένη ή απόλυτη στο υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος ή του απαρεμφάτου ή γενικότερα, σε οποιονδήποτε άλλον όρο της πρότασης).
Ταυτόχρονα με τη συντακτική ανάλυση, σχηματίζεται στο μυαλό μας και η μετάφραση.
ΠΑΝΤΟΤΕ η μετάφραση και η σύνταξη συμβαίνουν ταυτόχρονα στο μυαλό του μεταφραστή!
Στο τέλος, ξαναδιαβάζουμε το κείμενο και μεταφράζουμε από μέσα μας κάθε πρόταση.
Γράφουμε τη μετάφραση και προσπαθούμε:
Να αποδώσουμε τα συντακτικά φαινόμενα που έχουμε εντοπίσει
Να μην κάνουμε επαναλήψεις
Να διατηρούμε τη στίξη του αρχαίου κειμένου
Να γράφουμε σε σωστά Νέα Ελληνικά. Γι’ αυτό, κάποια νοήματα στην αρχαία αποδίδονται με λιγότερες λέξεις, ενώ στη μετάφρασή μας θα χρειαστούμε περισσότερες λέξεις για να τα αποδώσουμε. Άλλωστε, δεν κάνουμε αρχαία για να καταστρέψουμε τα νέα ελληνικά!
Ξαναδιαβάζουμε τη μετάφραση και κάνουμε τυχόν διορθώσεις.
Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2015
Σχολικός Εκφοβισμός (Bullying) - Προσέγγιση του φαινομένου
Ορισμός
Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (school bullying), όπως και ο όρος «θυματοποίηση» (victimization) χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου.
Συχνά το «ισχυρότερο» παιδί αντλεί από την πράξη του κάποιο όφελος, όπως ευχαρίστηση, κύρος, υλικά αποκτήματα, ενώ το «αδύναμο» παιδί δεν μπορεί να προστατέψει με ουσιαστικό και ριζικό τρόπο τον εαυτό του.
Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι και ομαδικό φαινόμενο, καθώς δεν αφορά μόνο το μαθητή που εκφοβίζει και εκείνον που εκφοβίζεται, αλλά και όσους είναι παρόντες ή γνωρίζουν την ύπαρξή του, δηλαδή τους παρατηρητές, οι οποίοι μπορεί να είναι είτε μαθητές είτε ενήλικες.
Ένα σημείο το οποίο χρήζει διευκρίνισης είναι ότι όλες οι μορφές μαθητικής επιθετικότητας δεν αποτελούν εκφάνσεις του σχολικού εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.
Η επιθετικότητα, η οποία αποτελεί οικουμενικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης, δεν στοχεύει πάντα στην εμπρόθετη και επαναλαμβανόμενη τρομοκράτηση των «αδύναμων» και συνεπώς δεν αποτελεί σε όλες τις περιπτώσεις μορφή εκφοβιστικής συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, η έκφραση επιθετικότητας στα πλαίσια κάποιου παιχνιδιού εξαιτίας μιας διαφωνίας, δεν αποτελεί αναγκαστικά μορφή εκφοβισμού.
Επίσης, η επιθετικότητα μπορεί να μετασχηματιστεί σε μορφές συμπεριφοράς κοινωνικά αποδεκτές, όπως είναι η διεκδικητικότητα, η πρωτοβουλία, το θάρρος της γνώμης, η δημιουργικότητα, η επιθυμία για μάθηση. Στις περιπτώσεις του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο, η επιθετικότητα και η δύναμη (σωματική, ψυχολογική ή κοινωνική) διαστρεβλώνονται, γίνονται μέσο επιβολής και μάλιστα ένας τρόπος συσχέτισης με τους άλλους σε δυαδικό και ομαδικό επίπεδο.
Μορφές Εκφοβισμού
Ο εκφοβισμός μπορεί να πάρει διάφορες μορφές:
• Σωματικός: φυσικός τραυματισμός ή απειλή τραυματισμού προς κάποιον. Εκδηλώνεται με σπρωξίματα, σκουντήματα, αγκωνιές, γροθιές και κλοτσιές, τρικλοποδιές, χτυπήματα με αντικείμενα, τσιμπήματα και δαγκωνιές, περιορισμό του άλλου μέσω σωματικών πρακτικών.
• Λεκτικός: συστηματική χρησιμοποίηση υβριστικών εκφράσεων, φραστικών επιθέσεων, προσβολών και απειλών, αγενών σχολίων και ειρωνείας, χρήση παρατσουκλιών.
• Εκφοβισμός με εκβιασμό: εκούσια απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων, η οποία συνοδεύεται από απειλές ή και τον εξαναγκασμό σε αντικοινωνικές πράξεις.
• Έμμεσος ή κοινωνικός: προσπάθεια για κοινωνική απομόνωση ή αγνόηση ατόμου, για άσκηση επιρροής στην ομάδα των συνομηλίκων ώστε να αισθανθούν αντιπάθεια για κάποιο συγκεκριμένο συμμαθητή τους, διάδοση κακόβουλων φημών και ψευδών.
• Ηλεκτρονικός: αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, των υπηρεσιών MMS και SMS που παρέχουν τα κινητά τηλέφωνα και των διαδικτυακών τόπων κοινωνικής δικτύωσης, χρήση ή παραποίηση των προσωπικών δεδομένων κάποιου ατόμου, αποκλεισμός του από μια δικτυακή ομάδα, κλήσεις στο κινητό του από άγνωστο νούμερο.
• Ρατσιστικός: διάδοση αρνητικών σχολίων εξαιτίας της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της οικονομικής κατάστασης, της διαφορετικότητας.
• Σεξουαλικός: υβριστικά σχόλια, σκίτσα και γκράφιτι με σεξουαλικό περιεχόμενο, ανήθικες χειρονομίες, ανεπιθύμητο άγγιγμα, μέχρι και σοβαρές σεξουαλικές επιθέσεις.
Τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης
Στα πλαίσια της πρόληψης έχουν εφαρμοστεί κάποια προγράμματα κατά του εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας (π.χ. Νορβηγικό μοντέλο Dan Olweus, φινλανδικό μοντέλο KIVAKOULOU, στην Ελλάδα το πρόγραμμα της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. «Stop στην ενδοσχολική βία» κ.α.).
Η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αυτών οφείλεται κυρίως στην υιοθέτηση της Κοινωνικής-Οικολογικής προσέγγισης, μιας ολιστικής προσέγγισης, που στοχεύει στην αλλαγή του κλίματος του σχολείου, ώστε να μην αναπαράγει τη βία. Στα πλαίσια της ολιστικής προσέγγισης οι παρεμβάσεις αφορούν όλους: το σχολείο, την τάξη, τον εκπαιδευτικό, τους μαθητές, τους γονείς τους και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Κάποιες αποτελεσματικές πρακτικές, σε επίπεδο σχολείου και τάξης, για εφαρμογή μιας στρατηγικής ενάντια στη βία, είναι:
• σε επίπεδο σχολείου:
σύνταξη Σχολικής Επιτροπής ενάντια στον εκφοβισμό & την ενδοσχολική βία
σύνταξη Διακήρυξης του σχολείου ενάντια στη βία: δικαιώματα-υποχρεώσεις-καθήκοντα για όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας
αύξηση της επίβλεψης του σχολικού χώρου
ευαισθητοποίηση και συνεργασία με τους γονείς, προκειμένου να σταματήσει ο κύκλος αναπαραγωγής και ενθάρρυνσης της ενδοσχολικής βίας
• σε επίπεδο τάξης:
συζήτηση στην τάξη για τον ορισμό & τις μορφές της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού
συζήτηση για τις επιπτώσεις του εκφοβισμού
ενημέρωση σχετικά με το γιατί η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός δεν είναι αποδεκτά από το σχολείο
τρόποι & προτάσεις για πρόληψη και αντιμετώπιση από τους μαθητές: σύνταξη των κανόνων της τάξης ενάντια στη βία
παροχή βοήθειας από μαθητές σε άλλους, για την επίλυση των συγκρούσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εκφοβισμό
προαγωγή των συνεργατικών αλληλεπιδράσεων
παροχή ευκαιριών για θετική έκφραση της επιθετικότητας (π.χ. μέσω των αθλημάτων)
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Κάθε μέλος της σχολικής κοινότητας έχει ρόλο και ευθύνη για την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού. Ο βαθμός εμπλοκής κάθε μέλους, σχετίζεται τόσο με την ιδιότητά του, όσο και με τη σοβαρότητα, τη συχνότητα και την ένταση του περιστατικού εκφοβισμού. Άλλος είναι ο ρόλος και η ευθύνη του διευθυντή του σχολείου, άλλος του δασκάλου, άλλος των συμμαθητών, άλλος των γονιών.
Ωστόσο, θα πρέπει όλοι να συνεργαστούν σε ένα πλαίσιο παράλληλων δράσεων, διότι, αφού η αιτιολογία του εκφοβισμού είναι πολυπαραγοντική και η αντιμετώπισή του θα πρέπει να είναι πολυεπίπεδη.
Άμεσες Δράσεις:
• Διευθυντής:
Καταγράψτε το περιστατικό, δίνοντας πληροφορίες για το πού και πότε συνέβη το περιστατικό, για το ποιοι συμμετείχαν, ποιοι παρατηρούσαν, τι μορφή εκφοβισμού ασκήθηκε και περιγράφοντας το τι ακριβώς έγινε.
Διατηρείστε αρχείο καταγραφής των περιστατικών, ώστε να μπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτό και τα υπόλοιπα ενδιαφερόμενα μέρη
Προσδιορίστε αν πρόκειται για επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά παραβίασης των κανόνων ενάντια στη βία
Αν πρόκειται για επαναλαμβανόμενη εκφοβιστική συμπεριφορά, επικοινωνήστε με τους γονείς του παιδιού τηλεφωνικά και κανονίστε μια συνάντηση για να συζητήσετε
Καθορίστε τις συνέπειες για το παιδί που εκφοβίζει, ύστερα από τη συζήτηση με τους γονείς, το παιδί που εκφοβίζει, τα παιδιά-υποστηρικτές του παιδιού που εκφοβίζει, και τη Σχολική Επιτροπή
Σχεδιάστε τον τρόπο παρακολούθησης του προβλήματος ώστε να έχετε εποπτεία της εξέλιξης της κατάστασης
• Εκπαιδευτικοί:
Μιλήστε στο παιδί που εκφοβίζεται και ακούστε με προσοχή και σοβαρότητα αυτά που έχει να σας πει. Διαβεβαιώστε το παιδί ότι θα ανταποκριθείτε άμεσα για να το προστατεύσετε και ότι είστε διαθέσιμος να παράσχετε κάθε δυνατή βοήθεια. Πείτε στο παιδί, να σας κρατά ενήμερο σχετικά με οποιαδήποτε εξέλιξη
Συζητήστε με τους γονείς του παιδιού, εκφράστε τις ανησυχίες σας και δείξτε ότι είστε αποφασισμένος να αναλάβετε δράση
Εξακριβώστε ποιο παιδί είναι αυτό που εκφοβίζεται ή αυτό που εκφοβίζει
Εξακριβώστε αν υπάρχει ομάδα παιδιών η οποία ενθαρρύνει ή/και υποστηρίζει το παιδί που εκφοβίζει
Οδηγήστε το παιδί που εκφοβίζει στο γραφείο του Διευθυντή και συζητήστε σοβαρά μαζί του για το περιστατικό
Υποστηρίξτε το παιδί που εκφοβίζεται σε συνεργασία με τον Διευθυντή
• Συμμαθητές μέσα στην τάξη:
Προσδιορίστε ποιοι συμμαθητές σας ήταν παρόντες στο περιστατικό εκφοβισμού
Ξεκαθαρίστε αν συμμετείχαν ως ουδέτεροι παρατηρητές ή αν ενθάρρυναν το παιδί που εκφοβίζει
Συζητήστε μαζί τους για το ποια θα ήταν η κατάλληλη συμπεριφορά σε μια τέτοια περίπτωση (π.χ. να μιλήσουν σε κάποιον ενήλικα για να βοηθήσει) και για το ποιες ευθύνες έχουν όταν παρατηρούν να συμβαίνει περιστατικό εκφοβισμού
Συζητήστε σχετικά με το τι θα μπορούσαν να είχαν κάνει για να αποφευχθεί ο εκφοβισμός και να εξασφαλίσουν ένα ασφαλές περιβάλλον τόσο για τους ίδιους όσο και για τους συμμαθητές τους
Κάποια μοντέλα συνομηλίκων, που αποτελούν στρατηγικές αντιμετώπισης των περιστατικών εκφοβισμού από μαθητές προς μαθητές στο πλαίσιο του σχολείου, είναι επιγραμματικά:
Η προσέγγιση που δεν εστιάζει στο φταίξιμο
Προσεγγίσεις υποστήριξης μεταξύ των συνομηλίκων
Το μοντέλο του «συνομηλίκου πρότυπο»
Το μοντέλο της «συμβουλευτικής μεταξύ συνομηλίκων»
Το μοντέλο της «Διαμεσολάβησης»
• Γονείς παιδιού που εκφοβίζεται:
Συνεργαστείτε στενά με το σχολείο για να πληροφορηθείτε για την έκταση και τη σοβαρότητα του περιστατικού καθώς και για τους τρόπους αντιμετώπισής του
Παρέχετε στο παιδί σας υποστήριξη και ασφάλεια, χωρίς να το κατακρίνετε
Ακούστε προσεκτικά τι έχει να σας πει το παιδί σας για τα συναισθήματά του και για τις ανάγκες του
Παρακολουθείτε την εξέλιξη της κατάστασης αλλά και την υγεία του παιδιού σας
Αν το παιδί σας παραπονιέται για μεγάλο χρονικό διάστημα ότι έχει σωματικούς πόνους, αν παρατηρείτε ότι έχει δυσκολίες στον ύπνο ή αν αρνείται επίμονα να πάει στο σχολείο, επισκεφτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας για παιδιά.
• Γονείς παιδιού που εκφοβίζει:
Συζητήστε με τον Διευθυντή του σχολείου για το περιστατικό εκφοβισμού που προκλήθηκε από το παιδί σας
Συνεργαστείτε με το σχολείο, για την αντιμετώπιση του προβλήματος του παιδιού σας σχετικά με τη βία
Συνεργαστείτε με τον Διευθυντή και τον δάσκαλο του παιδιού σας για την εφαρμογή των κανόνων, των συνεπειών και την πρόληψη τέτοιων συμπεριφορών
Παρακολουθήστε την εξέλιξη της κατάστασης και συνεργαστείτε στενά με το σχολείο. Παρατηρήστε αν το παιδί σας εμπλέκεται συχνά σε καβγάδες ή εκδηλώνει εκφοβιστική συμπεριφορά και με τα παιδιά της γειτονιάς ή και με εσάς στο σπίτι. Μιλήστε γι’ αυτά στο Διευθυντή και το δάσκαλο της τάξης και συνεργαστείτε μαζί τους για να πάρετε βοήθεια
Όλα τα παραπάνω αποτελούν κάποιες άμεσες δράσεις σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης στις οποίες μπορεί να προβεί το σχολείο, από μόνες τους όμως δε μπορούν να δώσουν λύση στο πρόβλημα του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρέμβασης, στο οποίο να συμμετέχει το σύνολο της σχολικής κοινότητας αλλά και ευρύτεροι κοινωνικοί φορείς, προκειμένου να υπάρξει αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.
Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2015
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις
(
Atom
)
